Tematy

Od początku lat 90. poprzedniego wieku, region Europy Środkowej i Wschodniej, Europy Południowo-wschodniej, Kaukazu i Azji Centralnej był świadkiem upadku komunizmu i powszechnego dążenia ku demokracji. Mimo to poważne naruszenia praw człowieka nadal zdarzają się w tym regionie. Choć ich natura i wymiar jest różna, można wskazać kilka głównych problemów. Chodzi o:

Środki represji

Obrońcy praw człowieka, dziennikarze i zwolennicy politycznie delikatnych kwestii napotykają nieraz trudności w korzystaniu z wolności słowa i zgromadzeń. Niektóre reżimy mogą uciec się nawet do środków przemocy w celu stłumienia krytyki. Takimi środkami może być użycie nieproporcjonalnej siły podczas pokojowych zgromadzeń, nieuzasadnione zatrzymanie, groźby i inne formy zastraszenia. Bezkarność osób odpowiedzialnych często napędza ich brutalność. W krajach jeszcze dojrzewającej demokracji, władzy publicznej brakuje często determinacji albo zdolności w chronieniu obywateli przed systematycznymi naruszeniami ich praw przez przedstawicieli tej władzy, zorganizowane grupy przestępcze czy niepaństwowe grupy zbrojne. Te trzy grupy podmiotów mogą być też ze sobą powiązane.

Naruszenia w słabych demokracjach i w krajach w czasie transformacji

W delikatnych demokracjach w regionie Europy Środkowej i Wschodniej, Europy Południowo-wschodniej, Kaukazu i Azji Centralnej, władzom publicznym brakuje często determinacji lub możliwości do ochrony obywateli przed systematycznymi nadużyciami ze strony osób pełniących funkcje publiczne, zorganizowanych grup przestępczych lub niepaństwowych grup zbrojnych. Często, te trzy źródła naruszeń są ze sobą powiązane.

Zbrodnie w toku konfliktów zbrojnych

Nawet jeśli nie  osiągają stopnia intensywności konfliktów zbrojnych w sensie prawnym, to powtarzające się wewnętrzne i regionalne napięcia wciąż przeszkadzają i zagrażają ustanowieniu trwałego pokoju i stabilności w regionie w zainteresowaniu Inicjatywy. Niektóre wydarzenia w Abchazji, Bośni i Hercegowinie, Czeczenii, Dagestanie, Inguszetii, Kosowie, Kirgistanie, Górnym Karabachu, Północnej Osetii, Macedonii, Południowej Osetii, Tadżykistanie czy Naddniestrzu mogą być przykładem takich napięć.  Wynikające stąd naruszenia praw człowieka, a nawet naruszenia międzynarodowego prawa karnego i prawa humanitarnego, które zakłócają lub niszczą życia setek a nawet tysięcy osób, nie zawsze spotykają się z próbami przywrócenia sprawiedliwości i naprawienia krzywd. Położenie kresu bezkarności mogłoby skutecznie powstrzymywać przed ponownym dopuszczaniem się do naruszeń ludzkiej godności i podstawowych praw człowieka nie tylko w nękanych państwach, ale też w całym regionie. Tam, gdzie różne grupy etniczne i narodowe, różne języki i religie współistnieją od dawna, tam ograniczanie ryzyka konfliktów i masowej przemocy jest kluczowe.

Naruszenia w toku operacji wojskowych i pokojowych

Niektóre z krajów regionu świadczą kontyngenty si zbrojnych w celu wzmocnienia koalicji przeciwko niepaństwowym terrorystycznym grupom zbrojnym. Inne są zaangażowane w operacjach pokojowych mających na celu ochronę ludności cywilnej przed brutalnymi reżimami. Operacje takie jak te w Afganistanie czy Iraku czy na Bałkanach wymagają wzmocnionych zdolności aby w pełni szanować standardy międzynarodowego prawa ochrony praw człowieka, międzynarodowego prawa karnego i prawa humanitarnego.

Dodatkowe informacje